Ông Vinh cho biết: Sau khi được cấp giấy đăng ký dịch vụ kinh doanh điều tra dân sự, một số cơ quan phản ứng mạnh về chuyện này và ra văn bản. Từng làm công an, ông hiểu thâm tâm các vị ngại hoạt động này vì sợ ''xía'' vào quyền của họ, chưa kể lý do nhạy cảm, xâm phạm đời tư... Theo Bộ KH-ĐT, dịch vụ thám tử phù hợp xu thế chung và không trái luật. Khi xây dựng nghị định về điều kiện kinh doanh, Bộ đã đặt vấn đề quyền hạn, trách nhiệm để giữ bí mật cho khách hàng và đối tượng bị điều tra. Nhiều khách đặt công ty V. điều tra những vụ việc lấn sân điều tra hình sự, phổ biến là kêu oan sai.

Có trường hợp một bà có con bị đâm chết, Công an đã ra lệnh truy nã, bà tìm dịch vụ thám tử tư nhờ tìm hung thủ. Vụ này không khó làm nhưng Công ty từ chối vì nếu bắt thủ phạm đưa tới đồn, Công an sẽ nói: ''Chúng tôi muốn giăng bẫy, các ông bắt nó là phá kế hoạch của chúng tôi''. Ông Vinh cho rằng khi nền tảng pháp luật hoàn thiện hơn, ông sẽ làm thêm mảng điều tra hình sự.

Không phải lúc nào hoạt động của dịch vụ điều tra dân sự, kinh tế cũng tìm được tiếng nói chung với ngành chức năng. Ông Vinh kể, mấy năm trước, một công ty nước ngoài có chuyện nội bộ vu cáo nhau chưa tới mức độ phạm pháp và không muốn nhờ công an nên tới chỗ ông. Sau khi xét nghiệm các dấu hiệu trên máy fax, vài tiếng sau ông đã khoanh vùng đối tượng, dựng bẫy nhẹ là đối tượng đã lộ mặt. Sau đó, Công an đến lấy tin nên ông phải nhường lại cho anh bạn công an cùng làm trước kia. Công ty cũng phải giấu người yêu cầu điều tra. Trong trường hợp này, chắc chắn cơ quan chức năng không vừa ý, song doanh nghiệp điều tra không còn cách nào khác.

''Tôi sẽ đi cả hai chân, sẽ hợp tác với công an vì an ninh quốc gia nhưng phải giữ bí mật cho khách hàng. Theo tôi, không nên đặt một loạt điều cấm kinh doanh vì sẽ không thực tế. Ví như nếu cấm điều tra lãnh tụ thì khi có người muốn viết chuyên luận... không có thông tin. Một số quy định luật dân sự hiện hành như: Người thân mới được tìm hiểu đời tư của nhau đã lạc hậu, chẳng lẽ giám đốc không được tìm hiểu lý lịch và đời tư của nhân viên?'', ông Vinh nhấn mạnh.

Tuy vậy, cũng có lần một cơ quan quản lý thị trường không đủ lực lượng đã nhờ công ty V. phát hiện hàng lậu và trích thưởng.

Theo Thiếu tướng Cao Ngọc Oánh, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Cảnh sát, ''loại hình kinh doanh dịch vụ điều tra sẽ hỗ trợ Công an khi giải quyết tranh chấp, bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng của công dân. Nhưng vì nó là đặc thù nên phải có điều kiện về con người như chủ sở hữu đó phải là người thế nào, người quản lý ra sao, đội ngũ làm công cần yếu tố gì; giới hạn về phạm vi không gian, thời gian, nội dung công việc bởi nó tác động tới quyền lợi tinh thần, vật chất của công dân. Những vấn đề dân sự, kinh tế, Công an chỉ can thiệp mức độ theo pháp luật quy định. Dịch vụ điều tra cung cấp thông tin về dân sự, kinh tế rất cần thiết, giúp người dân xử lý vấn đề Công an không làm''.

Dự kiến, quý III/2004, Bộ Tư pháp sẽ trình Chính phủ dự thảo nghị định về phạm vi, điều kiện kinh doanh dịch vụ điều tra dân sự, kinh tế.

Thống kê của Công ty V. sau 3 năm hoạt động, nhu cầu sử dụng dịch vụ rất đa dạng: 50% tìm hiểu người thân, 7% tìm con bỏ nhà và liên quan tệ nạn, 10% tìm đối tác và có xu hướng tăng, 5% tìm người thân mất liên lạc lâu ngày. Cụ thể:

Xã hội: Kiểm tra lý do vay nợ có chính đáng, sử dụng tiền, tài sản vay có đúng mục đích, khả năng hoàn trả, nguyên nhân lỡ hẹn; tìm thông tin phục vụ cá nhân: giải trí, chữa bệnh, học tập, sáng tác nghệ thuật, viết báo, nghiên cứu khoa học, thống kê; phát hiện, ngăn chặn hành vi quấy rối, vu vạ, nói xấu chưa tới mức hình sự; đấu tranh chống tiêu cực.

Kinh doanh: Tìm hiểu đối tác đã, đang và sẽ hợp tác; tuyển chọn, kiểm tra năng lực, tư cách nhân viên; chống ăn cắp bí mật nhà nghề, mẫu mã hàng hóa, vi phạm bản quyền, giao kết kinh doanh; tìm hiểu nhu cầu, sở thích khách hàng, thống kê số liệu sản phẩm, diễn biến thị trường; tìm nguồn gốc đồ vật, hàng hóa dịch vụ; thông tin phục vụ thu hồi nợ, tranh chấp thương mại...

Gia đình: Thu thập thông tin về người định kết hôn, phát hiện ngoại tình, kiểm soát sinh hoạt, học tập của con, tìm người thân...

(Theo Pháp Luật TP.HCM)